1. Home
  2. Bibliotheek
  3. Nieuws
Volg ook het laatste nieuws: LinkedIn

Moet de melder zichzelf bloot geven? - Opinie

Een vertrouwenspersoon brengt tijdens de nascholing opfris en verdieping een ogenschijnlijk makkelijke vraag in: “een medewerkster is op een werkplek geweest, waar zij aan de wand een foto van een naakte vrouw zag. De collega’s die daar werken, waren op dat moment niet op hun plek. De medewerkster vindt dat bloot erg aanstootgevend. Ze wil deze poster weg hebben en vindt ook dat dit niet thuishoort in een overheidsorganisatie. Tegelijk is zij erg bang dat haar grieven gebagatelliseerd zullen worden wanneer zij deze  probeert bespreekbaar te maken. Ze is ook bang dat haar werkrelatie met deze collega’s daardoor onder druk komt te staan. Zij vraagt nu aan mij om dit anoniem door te zetten naar de leidinggevende van die afdeling, om het zo op te lossen. Mag ik als vertrouwenspersoon het van de melder overnemen of moet de melder zichzelf bloot geven?

Lastige vraag
Ik vind het een lastige vraag ook al zijn de kaders van de functie vertrouwenspersoon helder. De vertrouwenspersoon staat naast de melder. Maar de vertrouwenspersoon moet niet zelf als belangenbehartiger voor de melder de strijd aangaan. Het is de aan melder zélf om het gesprek aan te gaan met haar collega's en/of leidinggevende. De vertrouwenspersoon kan de melder steunen en 'empoweren' en ook meegaan naar het gesprek ‘ter ondersteuning’, zodat zij die confrontatie aandurft. Zo zijn de basisregels in het contact tussen vertrouwenspersoon, melder en organisatie.

Regie bij de melder
De medewerkster voelt zich door de poster in haar persoonlijke integriteit aangetast en voelt zich op die werkplek niet langer veilig. In die zin is er sprake van ongewenste omgangsvormen. In dat geval behoort de regie bij de melder te liggen. Het past niet bij de rol van de vertrouwenspersoon deze regie van de melder over te nemen. Als vertrouwenspersoon help je de melder slechts met het maken van een eigen, passende keuze. Als je het overneemt van de melder en de afloop is anders dan gehoopt, dan loop je onder andere het risico dat het vertrouwen in jou als vertrouwenspersoon wordt beschadigd. Bovendien 'empower’ je de melder niet door het probleem zelf voor de melder te gaan oplossen.

Tegelijkertijd snap ik de overweging van de vertrouwenspersoon om het van de melder over te nemen. Moet je je altijd strak houden aan de kaders van je functie of mag je soms buiten de kaders van je functie stappen? Dat is soms echt een dilemma. In elk geval is mijn devies om wanneer je overweegt buiten de kaders te treden niet over een nacht ijs te gaan. De kaders zijn er niet voor niets.

Sparren
Het is zonder meer zinvol om met een derde te sparren voordat je buiten de kaders stapt. Dus zet ik samen met de vertrouwenspersoon en de andere deelnemers de verschillende voors en tegens op een rijtje. In deze casus lijkt het risico erg groot dat de melder blijft bij haar keuze er niets mee te doen uit angst voor de gevolgen: haar idee dat het zal worden gebagatelliseerd en de klacht slechts als een boemerang op haar terug zal slaan. Tezelfdertijd tast niets doen haar veilige werkplek aan. Zij moet steeds weer -met buikpijn- terug naar deze locatie.

De casus schuurt ook aan tegen een integriteitsschending, zeker als de organisatie in regels heeft vastgelegd dat er geen pornografisch materiaal mag worden vertoond. De afbeelding van de naakte vrouw tast niet alleen de persoonlijke integriteit aan van de melder, maar kan ook schade doen aan het imago van de organisatie. De vertrouwenspersoon voelt zich door ons gesprek wat bevrijd van de strakke regels die gelden voor zijn functie. Het geeft hem stof tot nadenken. Hij gaat er nog een nachtje over slapen.

De afloop:
Twee weken later krijg ik de afloop te horen:

“De casus van het verwijderen van de poster met de naakte vrouw is bijzonder prettig opgelost. Na overleg met de melder heb ik een gesprek gehad met de leidinggevende. Aan de leidinggevende heb ik uitgelegd dat de poster voor de melder aanstootgevend is. Hoewel het niet op de dame persoonlijk gericht is, kan zij zich wel in haar persoonlijke integriteit aangetast voelen.
Ik heb ook uitgelegd dat de melder de klacht via mij wil spelen omdat het voor haar te ongemakkelijk voelt zelf de klacht te melden. Ze is bang dat de klacht gebagatelliseerd zal worden en heeft de angst dat daarmee de werkrelatie met mensen op de werkvloer onder druk kan komen te staan. Ik leg de leidinggevende uit dat deze angst reëel kan zijn en ik heb hem gevraagd of hij de werknemers wil verzoeken de poster weg te halen. Het gesprek met de leidinggevende was in vijf minuten klaar. Hij toonde er alle begrip voor dat dames de poster als aanstootgevend kunnen beschouwen, daar last van kunnen hebben en zich in hun persoonlijke integriteit aangetast kunnen voelen.

De leidinggevende is onmiddellijk aan de slag gegaan met de klacht: binnen een paar dagen was de poster weg en ik kreeg complimenten voor mijn zorgvuldige aanpak. De dame in kwestie is ook heel blij. Allemaal goed opgelost dus.”

Nawoord Marcel van Oss:
Twee zaken wil ik er nog uitlichten:

1: Wat zegt dit incident ons over de aanwezige bedrijfscultuur? Waarom heeft de leidinggevende een signaal van buitenaf nodig om over te gaan tot adequaat handelen? Hoe veilig is de aanspreekcultuur? Ook hier lijkt een incident ons meer te vertellen over de bedrijfscultuur. Het zou zomaar gesprekstof kunnen bieden voor je adviserende rol als vertrouwenspersoon.
 
2: ‘Graag willen helpen’ is een van de grootste valkuilen van de vertrouwenspersoon, maar ……
soms helpt het!

Hartelijke groet,
Marcel van Oss

Directeur/ trainer

Van Oss & Partners  Opleiding Vertrouwenspersoon.nl

www.opleidingvertrouwenspersoon.nl

Volg ook het laatste nieuws: LinkedIn

Zoek een extern vertrouwenspersoon

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

* verplicht

LVV Tweets

  1. @LVV Ben jij lid van de LVV en heb jij een vraag voor je medeleden? Stel je prangende vraag op ons forum! > https://t.co/ziS9Mz3ghb
  2. @LVV Ook vaker integriteitsonderzoek in gemeenten> https://t.co/CnqHt4CfAE