Nederland heeft het verdrag nog niet definitief geratificeerd. Volgens het kabinet sluit veel van de inhoud al aan bij bestaande wetgeving en wil zij beleidsarm ratificeren. Vakbonden en veel juristen en advocaten uit de wereld van het vertrouwenswerk vinden juist dat er nog aanvullende wetgeving nodig is en pleiten dan ook voor een beleidsrijke ratificatie.

De FNV heeft in overleg met Alie Kuiper en Mirjam Decoz daarom de volgende kernboodschap opgesteld voor de Tweede Kamer, welke boodschap de LVV van harte ondersteunt:

Kernboodschap beleid bij ratificatie ILO C190

Het uitbannen van geweld en intimidatie op het werk, waar dit verdrag zich op richt, vraagt om uitbreiding en aanpassing van Nederlandse wet- en regelgeving.  Intimidatie en geweld speelt zich bijvoorbeeld niet alleen af op de werkplek in strikte zin. Het vindt ook plaats tijdens werkuitjes, online, onderweg naar het werk en soms zelfs in de privésfeer met directe gevolgen voor het functioneren op het werk. De huidige wet- en regelgeving en handhaving sluiten nog onvoldoende aan bij deze realiteit. Ook kent de huidige wet- en regelgeving lacunes als het gaat om omgaan met meldingen en klachten van werkenden. Daarom pleiten wij met een grote groep experts op het gebied van sociale veiligheid op de werkvloer voor aanvullend beleid. Dat moet ervoor zorgen dat we, als één van de laatste landen van Europa, gaan voldoen aan de internationale verplichtingen van conventie 190 van ILO, een verdrag met speciale aandacht voor gendergerelateerd geweld, en daarmee betere bescherming bieden aan werkenden.

OPROEP TWEEDE KAMER: Luister naar de werkvloer en de groep experts op dit gebied en pas onze wet- en regelgeving aan op onder andere onderstaande punten. Zorg ervoor dat we als Nederland zo integraal voldoen aan ILO Conventie C190. Dan krijgen we een werkvloer die veilig is voor iedereen.

Uitbreiding van de werkgeversaansprakelijkheid

De bescherming tegen geweld en intimidatie moet gelden voor iedereen die deelneemt aan de wereld van werk. Dat betekent dat ook bijvoorbeeld sollicitanten, stagiaires, schijnzelfstandigen (waaronder platformwerkers) en ZZP-ers onder de reikwijdte van werkgeversaansprakelijkheid moeten vallen. Juist deze groepen bevinden zich vaak in een kwetsbare positie. 

Uitbreiding van de Arbowet naar de ‘wereld van werk’

De Arbowet moet beter aansluiten bij hoe werk vandaag de dag plaatsvindt. Dat betekent dat ook werkgerelateerde situaties buiten de traditionele werkplek, zoals woon-werkverkeer in nachtelijke uren, externe bijeenkomsten, online werkomgevingen en telefonisch contact tussen collega's onder de zorgplicht van werkgevers moeten vallen.

Verplichte klachtenregeling en vertrouwenspersoon

Elke organisatie moet beschikken over een goede klachtenregeling en toegang bieden tot een onafhankelijke en deskundige vertrouwenspersoon. Maak een wettelijk normenkader voor onderzoek naar meldingen en klachten. Dit verkleint het risico op rechtsongelijkheid en willekeur, verlaagt de drempel om klachten te melden en helpt organisaties om problemen vroegtijdig te signaleren en aan te pakken.

Bescherming tegen geweld in de privésfeer met impact op werk

Geweld in de privésfeer kan grote gevolgen hebben voor de veiligheid en het functioneren van werknemers op de werkvloer. Werkgevers moeten beter worden ondersteund èn verplicht om hier aandacht aan te besteden, zodat werknemers veilig kunnen blijven werken en tijdig hulp, zoals verlof, aangepaste werktijden of een tijdelijk andere werkplek, kunnen krijgen.

Sterkere handhaving door de Nederlandse Arbeidsinspectie

Zorg voor voldoende capaciteit bij de Nederlandse Arbeidsinspectie, zodat ze voldoende ruimte heeft om bij werkgevers huidige en uit het ILO C190 verdrag voortvloeiende verplichtingen te handhaven op het gebied van intimidatie en geweld.  Zoals het handhaven van de huidige verplichting om beleid te voeren tegen Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA), een RI&E op te stellen waarin de risico’s op PSA in kaart worden gebracht en zoveel mogelijk bij de bron worden aangepakt, maar ook het werk stil leggen wanneer sprake is van ernstige of acute onveilige situaties door geweld of intimidatie. Zonder effectieve handhaving blijven normen vrijblijvend.

Conclusie

Alleen met een beleidsrijke invulling bij de ratificatie van C190 kan Nederland werkelijk een veilige werkomgeving creëren. Door de wetgeving en handhaving uit te breiden naar de volledige wereld van werk, alle werkenden beter te beschermen en slachtoffers een duidelijke route te bieden om geweld en intimidatie te melden, hulp te zoeken en zo nodig een klacht in te dienen , kan Nederland daadwerkelijk werk maken van een werkvloer vrij van geweld en intimidatie, en op deze wijze voldoen aan de vereisten uit het ILO verdrag C190 waardoor Nederland niet nog verder zakt op het lijstje van de VN over de aanpak van geweld en intimidatie tegen vrouwen.