Het net verschenen onderzoek, Ervaringen van onderwijsprofessionals met de invloed van de manosfeer op de sociale veiligheid binnen het onderwijs werd uitgevoerd door Ipsos I&O, in opdracht van Stichting School & Veiligheid en de alliantie Worden Wie Je Bent. Movisie is als kennispartner bij deze alliantie betrokken.

Wat zien onderwijsprofessionals gebeuren in de klas?

Jolien Geerlings, projectleider bij Movisie: ‘Uit het onderzoek van Ipsos I&O blijkt dat professionals op school regelmatig uitspraken horen of gedragingen zien waaruit beperkende ideeën spreken over mannelijkheid, vrouwelijkheid, genderidentiteit en omgang met vrouwen. Meer dan een derde van de professionals hoort negatieve uitspraken over mensen die transgender, non-binair of homo zijn, en hoort geregeld beperkende ideeën over de rolverdeling tussen mannen en vrouwen. Ook horen ze beperkende uitspraken over rijkdom, ondernemen en fitness. 56 procent van de professionals ziet hierin de laatste vier jaar een toename. Een vergelijkbaar beeld komt naar voren uit onderzoek uit het Verenigd Koninkrijk en Australië. Docenten daar hebben vergelijkbare ervaringen en maken zich ook zorgen over de invloed van de manosphere.’

Professionals zien dat ook jongens zich door dit gedrag regelmatig onveilig voelen

Waarom maken zij zich zorgen?

‘Omdat ze zien dat jongens, onder invloed van influencers, elkaar aanzetten om zich op een bepaalde, zogenaamd mannelijke manier te gedragen. Denk aan grapjes maken over vrouwen, dominant zijn en weinig emotie tonen. De professionals zien dat veel leerlingen zich daar onveilig bij voelen. Dat geldt zeker niet alleen voor lhbti+ personen en meiden. 39 procent van de respondenten ziet dat ook jongens zich er regelmatig onveilig door voelen.

Buitenlands onderzoek bevestigt dat manosphere influencers het beeld van mannelijkheid kunnen beïnvloeden. Zo vergeleek een Amerikaanse, Britse en Australische studie jongens die manosphere -influencers volgden met jongens die andere content volgden. Conclusie: jongens die naar manosphere content kijken, hebben vaker beperkende opvattingen over mannelijkheid. Bijvoorbeeld dat mannen geen emotie mogen tonen, dat mannen die niet fysiek zijn mentaal zwak zijn, en dat mannen hun eigen problemen moeten oplossen. Overigens kampten de jongeren die veel naar manosphere content keken met meer mentale problemen. Ook voelden ze minder de noodzaak om ondersteunende vriendschappen te onderhouden. Deze jongens lopen daardoor het risico dat zij zichzelf, vanuit mannelijke idealen over zelfredzaamheid, gaan isoleren.’

 Vanuit een warme relatie is het gemakkelijker om kanttekeningen te plaatsen bij de beperkende gendernormen

Wat kunnen docenten en opvoeders doen voor jongeren?

‘Er zijn nog geen interventies waarvan is bewezen dat ze effectief tegenwicht bieden tegen negatieve invloeden van de manosphere. Wel zijn er veel studies naar aanpakken die de risico’s van sociale media, en beïnvloeding van jongeren in het algemeen kunnen beperken. Veel van deze studies laten zien dat een open gesprek met jongeren daarvoor van belang is.

Wat ook helpt is als de jongeren een warme relaties hebben met ouders, onderwijsprofessionals, en leeftijdsgenoten. Jongeren zullen dan gemakkelijker delen waar ze tegenaan lopen. Je hoeft niet altijd tot in detail te weten wat ze online allemaal zien. Je kunt een open gesprek met ze aangaan en vragen wat ze zo interessant aan de content vinden en waarom. En vragen hoe ze zich daardoor voelen, of waar ze zich zorgen over maken. Vanuit een warme relatie is het gemakkelijker om kanttekeningen te plaatsen bij de beperkende gendernormen die jongeren reproduceren. Of een grens aan te geven als er dingen worden gezegd die grensoverschrijdend zijn.’

Bron: Movisie, 13 mei 2026