1. Home
  2. Bibliotheek
  3. Nieuws
Volg ook het laatste nieuws: LinkedIn

Vertrouwenspersoon in het onderwijs: Hoe zit het ook alweer met die meld- en aangifteplicht?

Het werk als vertrouwenspersoon kan soms tamelijk complex zijn. Werken als vertrouwenspersoon binnen het onderwijs doet daar nog een schepje bovenop. Het vraagt specifieke kennis van de onderwijsorganisatie en van de cultuur binnen onderwijsinstellingen waarbij je niet alleen te maken kan krijgen met medewerkers in een kwetsbare positie maar ook met de ingewikkelde dynamiek tussen ouders, leerlingen en medewerkers. Daarnaast heb je ook nog eens te maken met specifieke wetgeving die geldt binnen het onderwijs. Dat die wetgeving er overigens niet voor niets is, blijkt regelmatig uit situaties waarbij medewerkers in het onderwijs te weinig oog hebben voor de kwetsbare afhankelijkheidsrelaties die er tussen volwassenen en jongeren binnen het onderwijs bestaan.

Belangrijke wetgeving binnen het onderwijs is de Wet bestrijding van seksueel geweld en seksuele intimidatie in het onderwijs (juli 1999, geldig in PO, VO en MBO), ook wel de meld- en aangifte plicht genoemd. We merken in onze trainingen voor contact- en vertrouwenspersonen regelmatig dat die wetgeving onvoldoende of zelfs helemaal niet bekend is. Of men verward de meld- en aangifteplicht met de meldcode huiselijk geweld. En dat levert natuurlijk grote risico’s op. In eerste instantie voor de leerlingen en studenten maar ook voor medewerkers en de schoolorganisatie zelf. Daarnaast loopt ook een vertrouwenspersoon risico als hij onvoldoende op de hoogte is van de wetgeving en daardoor verkeerde stappen zet dan wel juist bepaalde stappen achterwege laat.

Wat houdt die meld- en aangifte plicht ook alweer in?

In de ‘Wet bestrijding seksueel misbruik en seksuele intimidatie’, is opgenomen dat een ieder die in het onderwijs werkzaam is en het vermoeden heeft van een zedenmisdrijf (zoals bedoeld in Titel XIV van het Wetboek van Strafrecht) tussen een personeelslid en een minderjarige leerling, verplicht is dit te melden bij het bevoegd gezag. In deze omschrijving zitten een paar cruciale elementen die ik hieronder kort toelicht:

Bij zedenmisdrijven gaat het om de volgende zaken:

  • een seksuele relatie met een minderjarige
  • kinderporno bezitten, bekijken of verspreiden
  • ontucht
  • aanranding
  • verkrachting
  • grooming
  • schennis van eerbaarheid
  1.  
  2. Minderjarigheid
  3.  

Wanneer spreken we over minderjarigheid? Iemand is minderjarig totdat hij/zij 18 jaar wordt. Seks met minderjarigen is vrijwel nooit toegestaan. Maar voor 16 en 17-jarigen speelt ook de factor vrijwilligheid een belangrijke rol als het gaat om de vraag of een handeling strafbaar is. Verder zijn er grote verschillen tussen de verschillende leeftijdscategorieën in de strafbaarstelling. Omdat de wetgeving rondom dit onderwerp erg complex is, raden we aan om bij twijfel contact op te nemen bijvoorbeeld de vertrouwensinspectie of zedenpolitie voor meer informatie.

Melden bij bevoegd gezag

De melding moet rechtstreeks gedaan worden bij het schoolbestuur als er een vermoeden is van een zedenmisdrijf tussen een personeelslid en een minderjarige leerling. Het is dus onvoldoende om een tussenpersoon te informeren (zoals een vertrouwenspersoon, een teamleider, of mentor, IB-er, etc.).

Bij de beoordeling of iets gemeld moet worden zijn ook de volgende criteria van belang:

  • ·      Het moet gaan om een redelijk vermoeden van een misdrijf tegen de zeden (dat wil zoiets zeggen dat het vermoeden beargumenteerd moet kunnen worden met relevante argumenten);
  • ·      De dader is een met taken belast persoon (bijvoorbeeld een leraar of een conciërge) van de school of instelling;
  • ·      Het slachtoffer is een minderjarige leerling of een minderjarige student van de school of instelling.

Op het moment dat er bij het schoolbestuur een melding gedaan is van een vermoeden van een zedenmisdrijf is datzelfde schoolbestuur verplicht om in overleg te gaan met de vertrouwensinspecteur van de onderwijsinspectie. Dit heet ook wel de overlegplicht. Zodra uit dat overleg naar voren komt dat er inderdaad sprake is van een redelijk vermoeden van een zedenmisdrijf dan moet het schoolbestuur aangifte doen. Dit wordt dan weer de aangifteplicht genoemd. Voordat het bevoegd gezag aangifte doet, dient het de ouders van de betrokken leerling en de betreffende met taken belaste persoon (i.c. de verweerder) hiervan op de hoogte te stellen.
Valt seksuele intimidatie onder de meldplicht?

Bij seksuele intimidatie moet je denken aan ongewenste, seksueel getinte aandacht die tot uiting kan komen in verbaal en/of non-verbaal en/of fysiek gedrag. Dit valt niet onder Titel XIV van het Wetboek van Strafrecht (zedenmisdrijf). Het gaat hierbij dan eerder om ongewenste intimiteiten zoals seksueel getinte opmerkingen en de vraag hoe de ontvanger het ervaart. In de wet wordt aangegeven dat klachten op het gebied van seksuele intimidatie in principe door de verplichte klachtencommissie van de school afgedaan zouden moeten/kunnen worden. Hoewel seksuele intimidatie dus geen zedenmisdrijf is, wordt toch aangeraden contact op te nemen met de vertrouwensinspecteur omdat het soms lastig blijkt seksuele intimidatie te onderscheiden van seksueel misbruik.


En hoe zit het dan met die meldcode?

Naast de meld- en aangifte plicht bestaat er ook de meldcode huiselijk geweld. Deze meldcode heeft echter op iets heel anders betrekking en staat los van de meld-en aangifteplicht. De meldcode huiselijk geweld zegt namelijk dat beroepskrachten (dus ook een medewerker van een onderwijsinstelling) bij signalen of een vermoeden van huiselijk geweld of kindermishandeling een bepaald stappenplan dienen te volgen. Het gaat bij de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling dus om situaties in de privésfeer. Dit in tegenstelling tot de meld-en aangifteplicht waar het gaat om situaties op school of tussen een medewerker en een minderjarige leerling van de school.

Wilt u meer weten over vertrouwenswerk binnen het onderwijs, een opleiding tot vertrouwenspersoon volgen? Neem gerust contact op met Centrum Vertrouwenspersonen Plus via onze website: www.cvp-plus.nl

 

Bron: LinkedIn bericht Anton de Leeuw, - Eigenaar, trainer bij Centrum Vertrouwenspersonen Plus, Vertrouwenspersoon, MfN mediator, lichaamsgericht therapeut i.o

https://www.linkedin.com/pulse/vertrouwenspersoon-het-onderwijs-hoe-zit-ook-alweer-met-de-leeuw/

 
Volg ook het laatste nieuws: LinkedIn

Zoek een extern vertrouwenspersoon

Wilt u maandelijks onze nieuwsbrief ontvangen?
Meld u dan hieronder aan.

* verplicht

LVV Tweets

  1. @LVV Over een week geven Rutger Koopmans, Charlotte Bik, Liesbeth Osse, Ireen Kurvers, Christien Bronde en Ariel Snel in… https://t.co/WasYB9jVw0
  2. @LVV Wij hebben online een aanbod aan vacatures. Ben jij nog op zoek naar een functie als #vertrouwenspersoon? Neem dan… https://t.co/hqPDDkUsdL